Yazı Dizisi | Fenerbahçe – Galatasaray Derbisinin Tarihine Yolculuk

1603
Avrupa Liglerinin hemen hemen tamamı bitme noktasına gelince, Türk futbolseverler için elde kalan yegane futbol heyecanı Türkiye Kupası finalindeki derbi, Şampiyonlar Ligi finali ve Avrupa Futbol Şampiyonası oldu. Bu üçüne de sırasıyla değineceğiz. Bugün Fenerbahçe – Galatasaray rekabetinin tarihine bir yolculuğa
çıkalım. 

 

Dünya derbisi mi?

Fenerbahçe – Galatasaray derbileri LİG TV ve birkaç Arap kanalı dışında hatrı sayılır hiçbir yerde yayınlanmayınca “bu mu dünya derbisi?” diye burun kıvırıyoruz ama içerisinde tek bir Türk’ün dahi çalışmadığı dünyaca ünlü futbol derbileri sitesi footballderbies.com, 2010 yılında Fenerbahçe – Galatasaray rekabetini “Bir Dünya Derbisi” diye nitelemiş, annemizin liginin en ezeli rekabetini El Clasico’nun ardından 2. sıraya yerleştirmişti. Elbette bu sıranın pek gerçekçi olduğu söylenemez, ama dünyanın bizim derbimize pek ilgi göstermeyişinin sebebinin bu rekabetin “dünyanın en kötü pazarlanan derbisi” olmasından ötürü olduğu da belli.

En farklı derbi

“Gerçek Futbol Fabrikaları” belgesinin İstanbul bölümünde, Fenerbahçe – Galatasaray derbisine ayrılan kısmın açılışında şöyle deniyor: “Şimdi anlatacağımız bu derbinin bir eşi benzeri daha yok. Diğer derbilerle karşılaştırdığımızda birbirine ezeli rakip olan taraflar arasında görülen ırk, din ya da sosyal statüden kaynaklanan farklılıklar söz konusu değil.” Evet, 107 yıllık derbinin belki de en iyi özeti bu! Dünya derbilerinin neredeyse tamamında görülen belli başlı zıtlıklar (din, siyaset, ekonomi, etnik kökenle alakalı) bizim derbimizde yok, hatta aynı ailenin içinden iki kardeşten birinin Fenerbahçe’yi, diğerinin Galatasaray’ı tutması gibi binlerce örnek var! Bu bakımdan, rekabetin kökeninin yalnızca yeşil sahanın içerisinde olması nedeniyle bizim derbimizin dünyada yeri farklı.

İlk kavga

Neredeyse kavgasız geçmeyen Fenerbahçe – Galatasaray derbisinin tarihi tartışmalara fazlasıyla aşina! İlk olarak 25 Mayıs 1913’te Kadıköy’de oynanan özel maçta, dakika 60 ve durum 0-0’ken Galatasaraylı Emin Bülent Serdaroğlu’nun şutunu Fenerbahçe kalecisi Mateosyan tutmuş, hakem topun çizgiyi geçtiğine kanaat vermişti. Gol verilince Fenerbahçeli oyuncular itiraz etmiş, daha sonra da Galatasaraylılar’la tartışmaya girişmişlerdi. Tribünlerdeki seyirciler de sahaya inince hakem maçı tatil etmişti!

Lise vs. müteahhit

Galatasaray’ın kurucularının tamamı Galatasaray Lisesi kökenliydi, ayrıca başkanlarının büyük bir kısmı da temelleri 1481’de II. Bayezid tarafından atılan eğitim kurumlarından mezun. Saraya hizmet edecek insan yetiştirmek amacıyla kurulmuş olan Galata Sarayı Enderun-u Hümayunu Galatasaray için ne ifade ediyorsa; Aziz Yıldırım, Tahsin Kaya gibi müteahhitler de Fenerbahçe için o kadar tarihsel öneme sahipler. Biraz zorlama olacak ama, bu kadar derin tarihi analiz yapmışken şöyle bir soru sorsak nasıl olur: Galata Sarayı Endurun-u Hümayunu’nun kurulduğu yıllarda dünyanın en görkemli binalarını yapan Mimar Sinan bugün yaşasaydı Fenerbahçe’ye başkan olmaz mıydı?

Gol gol gol

Derbi tarihinin önemli golleri ve golcüleri…

Emin Bülent Serdaroğlu: 17 Ocak 1909’da oynanan ilk Fenerbahçe – Galatasaray derbisini 2-0’lık skorla Galatasaray kazanmıştı. Maçın ilk golünü atan Emin Bülent Serdaroğlu, aynı zamanda bir şairdi.

Zeki Rıza Sporel: Fenerbahçe tarihinin ilk efsane isimlerinden biri olan Zeki Rıza Sporel, oynadığı maç sayısından daha fazla gole imza atmıştı! 1915 – 1934 yılları arasında 19 yıl aralıksız sarı lacivert renkli formayı giymişti. 19 Eylül 1918’de oynanan derbide takımı 4-0 galip gelirken maçın tüm gollerini de o atmıştı.

Metin Oktay: Taçsız Kral, 18 Şubat 1960 tarihinde 5-0 Galatasaray’ın üstünlüğüyle biten maçta rakip ağlara 4 gol bırakmıştı. Profesyonel sezonlarda derbi tarihinde bir maçta en çok gol atan oyuncu olmasının yanı sıra, 19 golle Galatasaray formasıyla Fenerbahçe’ye en çok gol atan isim de o.

Tanju Çolak: Emekli Avrupa Gol Kralı, Galatasaray formasıyla Fenerbahçe’ye 6, Fenerbahçe formasıyla Galatasaray’a 4 gol atarak derbi tarihinin en nadide isimlerinden biri oldu!

Alex de Souza: Alex, 8 sezon forma giydiği Fenerbahçe’de, Galatasaray’a karşı attığı 8 golle şimdilik derbi tarihinin en golcü yabancı oyuncusu.

Efsane hocalar

Bazıları tek günlük, bazıları ömürlük efsane oldular…

Mustafa Denizli: Aslen Beşiktaşlı olan Mustafa Denizli, her iki takımı da şampiyon yapan tek hoca!

Werner Lorant: Kariyerinde çalıştırdığı takım sayısı iki elin parmaklarını geçen Alman teknik direktörün belki de kariyerindeki en büyük başarısı onun yönetiminde Fenerbahçe’nin Galatasaray’ı 6-0’lık hezimete uğratması.

Fatih Terim: İmparator, 1996 – 2000 yılları arasında Galatasaray’da kazandığı 4 şampiyonluk ve UEFA Kupası’yla Fenerbahçe’nin 90’lı yıllarda kabusu oldu ama ayrıca 12 Mayıs 2012’de oynanan derbide Galatasaray’ın Fenerbahçe’yle 0-0 berabere kalarak ezeli rakibinin sahasında şampiyonluk kupasını kaldırmasının baş mimarı olarak derbi tarihine adını yazdırdı.

Todor Veselinoviç: Genelde gazla çalışan bir hoca olduğu söylense de maç esnasında futbolculara “Nereye koydum orda oyna” diyecek kadar inatçı bir taktisyendi. 3 Mayıs 1989’da Fenerbahçe’nin 3-0’dan 4-3 kazandığı unutulmaz derbinin baş kahramanıydı.

Gheorge Hagi: Teknik direktörlük performansı futbolculuğunun epey uzağında kaldı belki ama 2005 kupa finalinde Galatasaray’ın Fenerbahçe’yi 5-1’lik skorla mağlup ettiği esnada teknik direktör Hagi idi!

Graeme Souness: Futbolculuğu belki Rijkaard kadar başarılıydı ama Türkiye’deki hocalık macerası çok parlak olmadı. Yalnız Souness, 24 Nisan 1996’daki kupa finali 2. maçı sonrası Fenerbahçe sahasının ortasına diktiği Galatasaray bayrağıyla sonsuza kadar hatırlanacak!

Rakamlar rakamlar

8: Fenerbahçe, 12 Haziran 1925 tarihinde oynanan ve 1-0 kazandığı “Tayyare Cemiyeti Kupası” maçından sonra 29 Kasım 1929’a kadar oynanan 8 maçta galip gelememişti.

14: 17 Kasım 1922’de oynanan derbiyi izleyen kişi sayısı!

12: Galatasaray, 17 Mayıs 1942’de oynanan maçta 3-2’lik skorla kazandıktan sonra 1 Aralık 1946’ya kadar oynanan 12 maçta Fenerbahçe’yi yenememişti.

70.125: 21 Eylül 2003 tarihinde Atatürk Olimpiyat Stadı’nda 2-2 biten derbiyi izleyen taraftar sayısı. Rekor.

THE SON

 

YAZI DİZİSİNİN İKİNCİ BÖLÜMÜ: Fenerbahçe İle Galatasaray’ın Beraber Büyüme Öyküsü 

CEVAP VER