Son Neandertalle Tanışın!

2549
Son Neandertalle Tanışın!

Onlar tarih öncesi dönemlerden en yakın akrabalarımız, Avrasya’nın tam 200 bin yıl boyunca baş hükümdarları… Çoğu çatık kaşlı, kızıl saçlı… Günümüz koşullarının ulaşmış olduğu arkeolojik teknolojiler sayesinde, tipik mağara insanları olarak addedilmiş olan Neandertallere karşı bakış açımız; neredeyse tamamıyla değişime uğradı. Zira soğuk ve çetin iklim koşullarına karşı adaptasyon sağlamış iri-yarı bedenlerinin altında yumuşacık bir kalplerinin olduğundan kesinlikle eminiz…

Kim Bu Neandertaller?


Neandertaller; bilimsel tanımlarda tarih öncesi insanlar olarak adlandırılıyor. Yaklaşık olarak 30 sene önce soylarının tükenmiş olduğu düşünülen bu insan türü; günümüzden 200 bin sene kadar önce ortaya çıkmış; yerleşke birimi olarak da Asya ve Avrupa’nın su kaynaklarına yakınlık barındıran bölgelerini tercih etmişlerdir. Yakın tarihlerde gerçekleştirilen arkeolojik bulgular sonucunda, Neandertallere dair oldukça dikkat çekici bilgilere ulaşıldı. Artık mağara insanlarının dış görünüşüne ve fiziksel özelliklerine ait pek çok ayrıntıya sahibiz. Şöyle söyleyebiliriz ki; bir Neandertalı günümüz modern insanından kolaylıkla ayırt edebilirsiniz. Dış görünüm açısından aramızda oldukça belirgin farklılıklar var. Eee ne de olsa 30 bin yıllık bir süreç söz konusu. Ayrıca, yeri gelmişken konuya ufak bir bilgi ataçlaması yapmak gerekirse; Neandertallerin insan olup olmadığına dair bilim adamları arasında halen devam etmekte olan tartışmaların varlığından da bahsedelim. Yani bazı görüşler; bu türü bir çeşit insansı maymun olarak adlandırmakta ısrarcılığını sürdürmekte. Bu ısrara sebep olan neden; hem Neandertallerin zekâ seviyesi, hem de fiziki morfolojileri ile alakalı. Fakat sürdürülen araştırmalar sonucunda tipik bir Neandertalin zekâ seviyesini küçümseyen pek çok tezin çürütülmüş olduğu belirtilebilir.

Tarih öncesi türlerimize karşı olan tutumuzu daha empatik kılan analizler; ilk olarak 1994 senesinde baş gösterdi. Bu araştırmalar Kuzey İspanya’da rastlanan fosil iskelet kalıntıları doğrultusunda şekil aldı. 2007 senesini kapsayan araştırmalar ise; Neandertallerin modern insandan dahi daha zeki olabileceği yönünde seyreden görüşleri beraberinde getirdi. Zira elde edilen kafatası kalıntıları günümüz insanınınkinden çok daha büyük ve farklı bir beyin yapısını ortaya çıkardı. Günümüze dayanan zaman dilimi Neandertallere dair pozitif yönde düşüncelere ev sahipliği yaptı. Dil yetilerinin ulaşmış olduğu üstün seviye ve geride bıraktıkları işlevsel el aletleri; bir Neandertalı zekâ açısından küçümsemeye kesinlikle mahal vermiyor.

Bir Neandertalı Nasıl Tanırsınız?

Baştan belirtelim ki; bu başlık altında size vereceğimiz bilgiler tamamıyla gereksiz. Yani evrimsel felaket yaşanmazsa; 30 bin sene kadar nesli tükenmiş olan bu insan türüne rast gelme şansınız oldukça düşük. Ama hayat bu ne olacağı belli olmaz. Biz yine de karşılaştığınızda yabancılık çekmemeniz için size bir Neandertalın nasıl göründüğü hakkında birkaç ipucu verelim…

Öncelikle genel olarak biraz balıketli olduklarını söyleyebiliriz. Zaten zorlu hava koşullarına karşı başka hangi şekilde hayatta kalabilirlerdi ki… İri yapılı vücut morfolojilerinin yanı sıra; Neandertalların açık ve çilli bir tene sahip oldukları düşünülmekte. Ayrıca fosil kalıntılardan elde edilen MC1R geni ile de genellikle kızıl saçlı oldukları tahmin ediliyor. Ene doğru geniş olmasına karşın boylamasına oldukça basık görünümde olan alın yapıları Neandertalları çatık kaşlı bir görünüme sokuyor. Gelelim bir Neandertalın en tipik yapısı olan burna… Modern bir insan kafatası iskeleti ile bir Neandertalı karşı karşıya getirdiğimizde; göze çarpan en önemli farklılık muhtemelen burun yapısında oluşum gösterecektir. Günümüz insanına nazaran oldukça geniş bir burun yapısına sahip olan Neandertaller; bu sebepten ötürü üst çene ve yanaklara doğru şişkin bir görünüme sahip oluyorlardı. Bu morfolojik özelliklerinin soğuk iklim koşullarında, solumakta oldukları havayı ısıtmaya yaradığına dair görüşler belirtilmekte. Son olarak çene bölgesinde ufak bir gözlemle yaparsanız; bizlerde olduğu gibi çene çıkıntısı bulundurmadıklarını fark edebilirsiniz.

Neandertaller Bizim Neyimiz Oluyor?

Bu sorunun cevabı için “dedemizin dedesi” gibi kolay anlaşılır şekilde verebileceğimiz bir yanıt maalesef ki mevcut değil. Konuyla ilgili araştırmaların sürdürülmesiyle birlikte, insanlık kökeni açısından bir hayli enteresan gelişmelerle karşı karşıya kalmaktayız. Fakat şu an yaygınlıkla inanım gösterilen kanı; evrim teorisiyle paralellik barındırmakta. Yani insansı maymun olarak adlandırılan Neandertaller ile modern insan ataları arasında bir çiftleşme meydana geldi. Bu doğrultuda tüm insanların % 1-4 oranında Neandertal geni taşımakta olduğu düşünülüyor.

Neandertalleri Çok Sevdik, Keşke Tanışabilseydik…

Çok ütopik bir istek gibi görünüyor olsa da; kısmen bu hayalinizi gerçekleştirebilmeniz mümkün. Evet; bir Neandertalla kahve içip, sohbet etme gibi bir olanağınız bulunmuyor. Fakat aslını bile gerçeklik konusunda tereddüde düşürebilecek mükemmeliyette hayata katılmış olan heykellerini ziyaret edebilirsiniz. İncelenen fosil kalıntılarından esinlenerek, akıl sınırlarımızı dehşete düşürecek cinsten sanatsal eserlere imza atan “Kennis Kardeşler”in Almanya’daki Neandertal Müzesi bu konu için en ideal adres…

CEVAP VER