Erteleme Hastalığından Kurtulmanın 8 Yolu

1226

Hepimizin zaman zaman yaşadığı bazılarımızınsa gerçek manada ilerleyip yol almasını engelleyen erteleme hastalığı (procrastination) insanların kabusu olabilecek nitelikte. Peki bu hastalıktan kurtulmak mümkün mü? En azından kurtulmak için birtakım adımlar atmak mümkün.

#1 Öncelikle literatüre procrastination olarak geçmiş olan erteleme hastalığı nedir buna bakalım.

Normal bir insan eğer yapması gereken işleri varsa bunlara sırayla başlar ve bunları zamanla bitirir. “Şu an bu işi yapmam gerekiyor, o halde yapmalıyım” der. Oysa bu hastalıktan mustarip kişi, “Evet bu işi yapmam gerekiyor, hmm ama önce dur bir youtube videosu izleyeyim, internette takılayım, oje süreyim, temizlik yapayım…” şeklinde o anda yapması hiç de önemli olmayan bir sürü işle kendisini oyalayıp asıl yapılması gereken işi erteler. Yapılacak işler gözünde çok büyür, “Nasılsa yapamayacağım.” diye erteler. Yapılacak işler abartılacak zorlukta gözükmez gözüne, “Aman bunu nasılsa yaparım.” der yine erteler. Ertelemek için bahane bulmakta zorlanmaz. Vicdanı rahat etmese de, sorumluluğu yerine getirmemenin ağırlığını üzerinde taşısa da bahaneleriyle oyalanır durur. Sonra da her işi son dakikada yapmaya çalışır ve stres yüzünden hem verimsiz hem mutsuz bir hayat geçirir aslında.

Tablo bu kadar karanlıkken bu duruma neden devam eder peki? Dediğim gibi bu bir tür hastalık. Fakat çoğu hastalık gibi tedavisi mümkün. Peki bu illetten kurtulmak için neler yapmalıyız?

#2 Detaylı ve Amaca Uygun Planlama Yapın

Erteleme hastalığından mustarip kişiler, planlar yapmayı çok severler. Kendilerine uzun uzun –belki gerçekleştirilmesi çok da mümkün olmayan- planlar yaparlar. Bu planlar genellikle ayrıntı içermez ve altından kalkılması güç bir büyüklüğe sahip olurlar. Sonra da normal olarak bu plan gözlerinde büyür ve ertelemeye başlarlar.

Aslında planlama yapmanın kendisi başlı başına kötü değildir fakat bu plana nasıl baktığımız önemli. Öncelikle elimizde bir liste var diyelim; yapılacaklar listesi yani planımız. Eğer yapılacaklar listesini olabildiğince detaylı, ayrıntılı bir şekilde hazırlarsanız ve sonra da başardığınız her iş için listede o maddenin üzerini çizerseniz bu sizi motive eder. Diyelim ki yüksek lisans tezi ya da bitirme projesi ile uğraşıyorsunuz. “Tezi bitir” diye bir madde olmamalı planda. Tezin bölümleri tek tek birer madde, hatta her bölümün içindeki ara başlıklar da başlı başına bir madde olmalıdır ki ilerlediğinizi görün. Başardığınız her bir maddeden sonra yerine gelecek olan özgüven size motivasyon kaynağı oluşturacaktır. Aynı zamanda maddelerin detay içermesi belirsizlik hissini de giderecektir. Kendinize “Kod yazmayı öğren!” diye bir madde koyduğunuzda planın büyüklüğü nerden başlayıp nasıl ilerleyeceğinize karar verememenize ve sonunda diğer gereksiz işlerle oyalanıp bu planınızı ertelemenize sebep oluşturacaktır.

#3 Planlarınızda Öncelik Sıralaması Oluşturun.

Peki, bu maddeleri hazırladıktan sonra hangisinden başlayacağınıza mı karar veremiyorsunuz? Yapılacaklar listenizi hazırladıktan sonra maddelerin yanına öncelik sıralamasına göre numaralandırma yapın. Yani önceliğinizi oluşturan maddenin yanına 1, bir sonraki önceliğe sahip olanın yanına 2 yazın ki hangi maddeden başlamanız gerektiğini somut bir şekilde görün. Fakat bu sıralamanın gerçekçi olması da önemli, gerçekten uyacağınız bir liste ve sıralama olmalı, bunu her zaman aklınızda tutun.

#4 En Kolay İşten Başlamaya Çalışın

 

Ayrıca öncelik sıralamanızı yaptıktan sonra, benzer önemde gördüklerinizden en kolayı ile başlamak yine ekstra motivasyon sağlayacaktır size. Böylece sorumluluklarınızı yerine getirdikçe kendinize olan inancınız da artacaktır.

#5 Planlarınıza Başlamayı Aklınızdan Geçirdiğiniz An Derhal Başlayın

İşin planlama kısmı biraz daha kolayken faaliyete geçme kısmında zorlanmak erteleme hastalığından yakınan kişilerin en büyük özelliklerinden. Eminim ki herkes bir işi yapmanın en zor kısmının ona başlamak olduğunu kabul edecektir. “Başlamak, bitirmenin yarısıdır.” sözü çok klişe gibi görünse de her klişe gibi gerçeklik payı da içermekte. Aslında bunun için yapılacak şey belli: O an planınızdaki maddelerden birini gerçekleştirmek istiyor fakat içinizdeki tembele söz geçirmekte zorlanıyorsanız, o tembeli dinlemeyi bırakıp derhal işinizi yapmaya koyulun. Basit gibi gözükse de aslında en zor kısım bu kısım. Bahaneler bulmaya çalışabilirsiniz, “Azıcık daha dinleneyim, yaparım.” “Saat başında başlayayım.” “Önce bir bölüm dizi izleyeyim.” diyebilirsiniz fakat içinizdeki bu düşünceleri kulak vermemeli ve “Şu an planıma uyup bu maddeyi gerçekleştirmeliyim.” diyebilmelisiniz. Başta zorlanacaksınız yine elbette. “Bu işi şu an bıraksam, birazcık sonra devam ederim.” diyeceksiniz belki ama buna izin vermemelisiniz. Zaten bir işi zamanında yapmanın ve vakit kaybetmemenin hazzı size mutluluk verdiğinde ertelememenin her türlü iyi getirisini almış olacaksınız.

#6 Çalışmak İçin En Verimli Koşulları Yaratın

Öte yandan kendinizden en çok verim alabileceğiniz zamanı da bulmanız gerekiyor. Aslında genel olarak kendinizi en çok verimli hale getirebileceğiniz koşulları sağlamalısınız. Bunun için gerekli olanlar uykunuzu iyi almanız, çalışacağınız ortamın tertipli ve sizin hoşunuza gidecek bir düzene sahip olması, günün hangi saatlerinde çalışmaya daha yatkın olduğunuzu bilmeniz diye sayabiliriz.

#7 Planlarınızın Amaçlarını Kendinize Hatırlatın

Planınız gerçekleştirme isteğinizin nedenlerini kendinize sık sık hatırlatmayı unutmamalısınız. Bu sayede yaptığınız işin anlamını aklınızda tutar ve motive olursunuz.

#8 Kendinize Bir Çalışma Arkadaşı Bulun

Çalışmanızda motive sağlayacak, ertelemenize engel olabilecek bir diğer yöntem de bir arkadaşınızla birlikte çalışmak olabilir. Bu arkadaşınızla illa yan yana çalışmanız da gerekmiyor (fakat yine de aynı ortamda bulunmak daha iyi olabilir). Önemli olan bu arkadaşınızla birbirinize planlarınızdan, amaçlarınızdan bahsetmeniz ve belki küçük bir yarışa girip birbirinize motive kaynağı olabilmeniz. Çevrenizde tembel insanlar olursa size de bu tembellik normal gelmeye başlayabilir. Oysa işlerini düzenli halleden insanları gördükçe içinizdeki tembeli susturup bir an önce planlarınızı harekete geçirmeye daha kolay başlayabilirsiniz.

Esinlenme

 

CEVAP VER