MS Multipl Skleroz nedir ?

2413

Multipl Skleroz sinsi seyirli Nörolojik bir hastalık olması yanında erken tanı ve tedavi ile yüz güldürücü sonuçlar verir.

Hiç bir hastalığın bir diğerinden iyi yanı yok, hiç biri başa geldiğinde yüz güldürmüyor. Ancak her an başımıza gelebilecek olma ihtimalini göz ardı edemeyiz. Bir rahatsızlık duyduğumuzda onun asla bizim başımıza gelemeyecek olduğunu hissediyoruz. Belki de yaşamın devam etmesi için fıtratımıza yerleştirilmiş bir duygu bu. Her gün her sene yanı başımızda birileri ölürken, ülkede patlamalarda savaşlarda yakınlarımızı kaybederken, hatta evimizdeki bir yaşlı kolumuzda can verirken nasıl oluyor da hala bu son bizim başımıza hiç gelmeyecek gibi hissedebiliyoruz? Bazı ölümler inkar edilse, kabullenilmese de güzel ölüm. Mesela tık diye ölmek. Bu düşünceye her ne kadar kızılsa da acı çekmek, uzun süre yatalak kalmak, bir hastalığı ölüme kadar acı içinde çekmek yanında tık diye ölmek en acısızı belki de. Ama biz başa gelen çekilir kafasında olmamalıyız. Bu durum bazı şeyleri son evrelerinde öğrenmemize ve psikolojik bir bunalımla seyreden hastalıklara yakalanmamıza sebep olabilir. Belki vücudunuza yıllar önce gelmiş olan bir hastalık yıllar sonra ortaya çıkıyor; bizim olmasa da çevremizdekilerin, yakınlarımızın başına kötü bir hastalık geldiğinde bunun önlenmesi belki de sizin erken tanınız sayesinde olacaktır. Erken tanının en az ilk yardım kadar hayat kurtardığının bilincinde olmalıyız.

MS hastalığını tanıyor musunuz? MS yani Multipl Skleroz hastalığıyla ilgili bilgilerimizi tazeleyelim ya da bilmeyenler için bilgilendirme yapalım. MS nedir? Multipl Skleroz santral sinir sistemindeki nöronların (sinir hücrelerinin) inflamatuvar demiyelinizasyonu (nöron hücrelerinin akson kısmında bulunan miyelin kılıfın harap olması, miyelinin yerini nebdeleşmiş yani sert bir doku alır) ile karakterizedir. Relaps ve remisyonlarla (ataklar ve iyileşmeler ile) seyreder.

Klinikte MS hastalarının çeşitleri vardır . Relapsing-Remiting formu: Bu hastalarda MS, atak ve düzelmeler ile seyreder; bu hastalar ataklar arasında normal yaşamını sürdürebilir. Sekonder progresif formu: Bu hastalarda MS, atak ve iyileşmeler ile başlasa da özürlülük bırakarak ilerler ( ikincil ilerleyici form). Primer progresif form: Bu hastalarda MS, başlangıçtan itibaren özürlülük bırakarak ilerler. Progresif relapsing form: Başlangıçta belirgin bir atak olan, ilerleyen yineleyen formudur.

MS hastalığında görülen histopatolojik (dokularda meydana gelen hastalıkla ilişkili) değişiklikler: İnflamasyon (yangı veya iltihaplanma, canlı dokunun her türlü canlı, cansız yabancı etkene veya içsel-dışsal doku hasarına verdiği sellüler (hücresel), humoral (sıvısal) ve vasküler (damarsal) bir seri vital yanıttır), demiyelinizasyon (nöron hücrelerinin akson kısmında bulunan miyelin kılıfın harap olması, miyelinin yerini nebdeleşmiş yani sert bir doku alır), oligodendrosit (Aksonların çevresinde, çift tabakalı spiral biçimli, miyelin üreten, yuvarlak ve küçük çekirdekli, nöroektodermal kaynaklı, beyin destek hücresi), aksonal dejenerasyon (sinir hücresindeki aksonların dejenere olması, normal yapılarının bozulup normal fonksiyonlarını yapamayacak hale gelmeleri)

MS Belirtileri:

#1 Kişinin kendini aşırı yorgun hissetmesi

Bunu okuyunca aa evet bende de halsizlik var acaba MS miyim? Endişesine kapılmayın. Çünkü tek başına MS tanısı koydurmayan ama total belirtilerle birlikte hastalığın var olabileceği ihtimalini kuvvetlendiren bir belirtidir.

Multipl Skleroz yorgunluk belirtileri olabilir

 

 

#2 Ayaklarını sürüyerek yürüme

Günlük hayatınızda bir yere yürürken bir anda ayağınızı farkında olmadan sürümeye başlıyor musunuz? Bunun yorgunluktan olabileceğini düşünüp göz ardı edebilirsiniz, etmeyin! Çünkü insan istemsiz olarak ayaklarını (belirgin şekilde ayağın yüzü yere doğru gelerek) sürüyerek yürümeye devam etmez. Bize soracak olursanız MS için erken tanı sağlayabilecek belirgin belirtilerden biri.

Multipl Skleroz yürüme bozuklukları

 

#3 Konuşurken istemsiz olarak bir anda kelimelerin yavaşlaması bozulması, konuşma bozukluğu

Bir arkadaşınızla kafede oturup sohbet ediyorsunuz ve bir anda kelimeleri uzatarak, yuvarlayarak, harfleri değiştirerek değişik biçimlerde söylemeye başlıyor, kendisi de farkında ancak engel olamıyor. Sonra bu konuşma biçimi biraz geçince düzeliyor. Bunun yorgunluktan olabileceğini düşünüp göz ardı etmeyin. Bu konuşma bozukluğu da belirgin bir belirtidir.

Multipl Skleroz konuşma ve fonasyon bozuklukları

 

#4 Ellerde, ayaklarda uyuşma ve karıncalanma hissi

Ara sıra ellerin ayakların karıncalanması, tek başına çok belirgin bir belirti değildir.

Multipl Skleroz ayaklarda uyuşma ve karıncalanma

 

#5 Mesane, kalın barsak kontrol bozukluğu

Hasta bulunduğu ortamda bir anda altına kaçırır hatta bu idrar kaçırma kadar küçük çapta olmaz, idrar kesesi boşalır ve pantolonu, eteği vs. sırılsıklam olur. Bu idrar kaçırma durumu hiç beklenmedik bir anda olur. Bu nedenle de hastanın psikolojisini bozabilir ve kişi, toplum içine girmekten kaçmaya başlar. Bunun dışında kişide şu durum da çok belirgindir: Hasta aşırı idrarı varken koşa koşa tuvalete gider ve tuvalete girdiğinde idrarını yapamadığını görür. Yani idrarı geldiğinde sanki altına kaçıracak gibi sıkışır ancak tuvalete girdiğinde idrarını yapamaz.

Multipl Skleroz idrar kaçırma şikayeti

 

 

#6 Çift görme, gözün irade dışı hareketi

Bu durum aslında hastalığın erken tanısı değil de, diğer belirtiler ortaya çıkıp ilerledikten sonra daha çok görülebilen bir belirtidir.

 

 

#7 Ellerin titremesi

Bu belirti MS hastalığının yanında kişiyi rahatsız ederek devam eden bir durumdur. Bu belirti için semptomatik tedavide yer alan DBS (derin beyin stimülasyonu) cerrahi uygulanabilir.

 

#8 Sendeleme, denge kaybı

 

#9 Felç

 

Son olarak şuna değinelim. MS hastalığına yakalanmışsanız ya da çevrenizde MS hastası bir yakınınız varsa ona daha farklı yaklaşmalısınız. Örneğin öncelikle onun MS’in hangi klinik formuna yakalandığını bilmelisiniz (Klinik formların ne olduğu yazının 3. paragrafında anlatıldı). Bu formda ataklar sırasında hasta neler yaşıyor yakından takip etmelisiniz. Daha sonra onun, bu hastalıktan ziyade farklı problemlerinin de olacağını önceden bilmelisiniz. Mesela hasta, atakların ne zaman geleceğini bilmediği için ve atak sırasında yaşadığı idrar kaçırma gibi problemleri de bildiği için psikolojisi bozulabilir. Toplum içine girmekten çekinebilir. Bunun yanında bu hastada patolojik (hastalıklı) ağlama ve patolojik gülme gibi durumlar olabilir. Bu durumda hastaya SSRI dediğimiz antidepresan grubu ilacı doktoru zaten başlayacaktır. Ancak size düşen görev, kişinin toplumdan uzaklaşmasını engellemek, normal yaşamını sürdürmesi için elinizden geleni yapmaktır.

CEVAP VER