Böbrek Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?

4529

Böbrek yetmezliği belirtileri diğer rahatsızlıkların yanı sıra çok daha sinsidir. Bir kişinin böbrek yetmezliği çektiğini anlaması için gerçekten bu konuda bilinçli olması ve kendini, gün içindeki idrar çıkış miktarını takip etmesi gerekir. Çünkü kendini takip etmeyen bir kişi bugün 5 kez idrara çıkar, iki gün sonra 3 kez, sonra bir bakar ki iki gündür hiç tuvalete gitmiyor. Derken kişinin ten renginde bir sararma olur ve vücudunda ödemler gelişir. Hasta doktora gittiğinde ise çoktan kendini böbrek yetmezliği çeken bir hasta olarak bulur.

Böbrek yetmezliği ve böbrek yetmezliği belirtileri nedir?

Böbrek yetmezliği, GFR dediğimiz böbrekteki glomerüler filtrasyon hızının azalmasına bağlı elektrolitlerin ve atık maddelerin vücutta birikmesi ile meydana gelen bazı komplikasyonlardır. Böbrek yetmezliği ilerledikçe ve müdehale edilmedikçe vücutta başka böbrek yetmezliği belirtileri de patlak verir. Bunlar vücutta bazı toksik maddelerin birikimine bağlı zihin bulanıklığı, mide bulantısı, kas krampları, kas seğirmesi, kaşıntı, göğüs ağrısı, kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon gibi. Dediğimiz gibi böbrek yetmezliğine girmeden önce sizi uyaracak belirgin bir belirti ile karşılaşmazsınız. Bu nedenle özellikle orta yaşlı ve yaşlı hastalara sesleniyoruz.

 

Böbrek yetmezliği çeken hasta profilinde: Çok fazla ilaç birden kullanan ve idrara çıkma korkusuyla az miktarda su ile bu ilaçları içen hastalarımız oldukça geniş bir yer tutuyor. Lütfen ilaçlarınızı bol miktarda su ile tüketin ve bu sıcak günlerde ter çıkışıyla kaybedilen suyu fazla fazla sıvı alımıyla yerine koymaya özen gösterin. Son dönemine kadar belirti vermeyen böbrek yetmezliği teşhisinde: İdrar ve kan testleri kullanılır. Bu amaçla kanda kreatinin ölçümü ve glomerüler filtrasyon hızı (GFH) hesaplanması ve idrarda protein (albumin) tayini ile teşhise ulaşılabilir. Ultrasonografik tetkik ile de böbreklerde yapısal anormallikler ortaya konulabilmektedir.

#1 Böbrek hormonları: Renin, eritropoietin ve kalsitrol hormonları.

 

Renin hormonu: Böbreklere kan düşük basınçta geldiği zaman salgılanır. Renin kana karışır ve karaciğerde üretilen Anjiotensin 1 denilen bir maddeyi Anjiotensin 2 ye çevirir. Anjiotensin 2, üç etki mekanizmasıyla kan basıncının yükselmesine neden olur. Ayrıca etkilediği Aldosteron hormonu da; tuz ve buna bağlı olarak suyun kan sıvısına daha fazla katılmasını sağlayarak kan hacmini ve basıncını yükseltir. Eritropoetin hormonu: EPO da denir. Eritrositler (alyuvar) üretimini denetleyen bir glikoprotein hormondur. Hematopoetin ya da hemopoetin olarak da adlandırılır. Böbrekteki bu hormonun azalması anemi, yani kansızlığa sebep olabilir. Kalsitriol hormonu: Steroid yapıda olan bir hormondur. Vücutta kalsiyum iyonunu destekleyerek işlev görür D vitaminin aktif formudur.

 

#2 Kronik böbrek yetmezliğinin hangi evresinde olduğunuzu nasıl anlarsınız? İşte evreleme:

 

Öncelikle glomerüler filtrasyon hızı: böbreğin atık maddeleri süzme hızı olarak anlatılabilir. Yani glomerüler filtrasyon hızınız ne kadar fazla ise böbreğiniz o kadar iyi çalışıyor demektir. Evre 1: Glomerüler filtrasyon hızı 90’dan fazla olan hastalar . Evre 2: Glomerüler filtrasyon hızı 60’dan 90’a kadar olan hastalar. Evre 3: Glomerüler filtrasyon hızı 30’dan 60’a kadar olan hastalar. Evre 4: Glomerüler filtrasyon hızı 15’den 30’a kadar olan hastalar. Evre 5: Glomerüler filtrasyon hızı 15’den az olan hastalar. Yani evre 5’in neredeyse idrar çıkışı bile yok. Bu glomerüler filtrasyon hızı dediğimiz GFR değerini kan sonuçlarınızdan bulup kendi durum değerlendirmenizi artık yapabilirsiniz.

#3 Renal perfüzyonda azalmaya sebep olan etkenler:

 

Bunlar: Hipotansiyon, enfeksiyon (sepsis gibi), glomerüler filtrasyon hızını düşüren ilaçlar (NSAİ, ACE inhibitörü gibi ilaç grupları) olarak sayılabilir.

#4 Hangi evre böbrek yetmezliğiniz olduğuna bakılmaksızın yıllık influenza aşısı yaptırmalısınız!

 

#5 Evre 4 ve evre 5 hastaları hepatit B ve polivalan pnömokok aşısı yaptırmalı!

#6 Nefrotoksik dediğimiz böbreğe zararlı ilaç grupları: Aminoglikozitler, NSAİİ, radyografik konsantrast maddeler, statin grubu ilaçlar.

 

#7 Böbrek yetmezliğinin belirtisi olarak bakılan “kreatinin düzeyleri”ni etkileyerek yanıltıcı sonuçlar çıkmasına sebep olan ilaçlar:

Simetidin, trimetoprim, setoksitin, flusitozin

 
#8 Bilateral renal bozukluk dediğimiz, her iki böbreğin birden hasarlı olduğu durumda asla kullanılmaması gereken (kontrendike olan) ilaçlar:

 

ACE inhibitörleri ve ARB

#9 Kronik böbrek yetmezliğinin ilerleyişinin en temel nedenleri:

 

Glomerüler filtrasyonun bozulması, intra glümerüler hipertansiyon (böbrekteki süzme işleminin gerçekleştiği glomerüller içerisinde tansiyonun artması), glomerüloskleroz (glomerüllerin yapısının sert bir hal alması, bozulması), hipertansiyon, hiperlipidemi, metabolik asidoz, tübülointersitisyel hastalığı. Bunun dışında kronik böbrek yetmezliğinin genel nedenleri olarak da: Şeker hastalığı (diabetes mellitus), tansiyon yüksekliği (hipertansiyon), nefrit (glomerülonefritler, intersitiel nefritler vs), ürolojik nedenler (idrar yolu taşları, idrar yolu enfeksiyonları ve idrar yolu tıkanmaları) ve kistik böbrek rahatsızlıklarını sıralayabiliriz. Ülkemizde son dönem böbrek yetmezliğine yol açan hastalıklardan ilk üçte yer alan hastalıklar: şeker hastalığı, tansiyon yüksekliği ve glomerülonefritler olup bunları ürolojik hastalıklar, kronik tubülointerstisiyel hastalıklar ve pyelonefritler izlemektedir.

#10 Böbreklerimizi hastalıklardan korumak için hedefler nelerdir? şöyle açıklayalım:

Hedef kan basıncını yakalamalıyız, zaten bu konuda insanlar diğer hastalıklara nazaran daha bilinçli. Yaşlı teyzeler bile kendini kötü hissettiğinde hemen tansiyon aletiyle kan basıncını ölçüyor. Bunun dışında protein kısıtlaması, statin tedavisi, sigara bıraktırılması, kronik metabolik asidoz tedavisi; renal koruma için hedefler arasında.

#11 Glomerüler filtrasyon hızı 10-15 arasında ise vücutta hipervolemi mevcut demektir.

Yani glomerüler filtrasyon dediğimiz böbreğin süzdüğü sıvı miktarı aşırı azaldığı için vücutta fazlaca sıvı birikimi var ve vücut hacmi oldukça artmış demektir. Yani zaten hasta kan sonucunda GFR sine baktığında göreceği değerden önce kendi vücudunda da bu değişikliği çoktan fark etmiş olacaktır.

 
#12 Hasta asla kalsiyum alımını arttırmamalı! Koroner arter kalsifikasyonuna sebep olabilir!
#13 Böbrek yetmezliğine yakalanmamak için sıvı alımımıza dikkat ettiğimiz kadar vücuttan çıkan idrar miktarını da devamlı takip etmeliyiz.

Ayrıca ileri kronik böbrek yetmezliği dislipidemiyi (lipit dengesinin bozulması) dolayısıyla aterosklerozu tetikleyebilir. Böyle bir durumda lipit metabolizması için tedavi, böbrek yetmezliği tedavisine eklenir.

CEVAP VER