12 Efsane Açıklama İle “İzmirlice 101”

5677

İzmir deniziyle, havasıyla, insanıyla kimisine göre tribiyle “caaanım” İzmir. E tabi her yerin birtakım farklılıkları olduğu üzere İzmir’in de bolca yadırganıp goygoyu yapılsa bile yöresel ilginçlikleri mevcut. Hal böyle olunca, İzmirli’yi doğal ortamında anlamak ve inceleyebilmek için, biraz İzmirlice bilmek şart. İşte temel felsefesiyle derlenmiş, özetlenmiş introduction to “İzmirlice 101” ;

 

#1 Herkesin ismine aşina olduğu evrensel bir tat ismi “Boyoz”
Boyoz

Bazılarına göre “yağ içinde yüzünde ne idüğü belirsiz bir yiyecek” iken, boyoz bir İzmirli için yemek yemek tanımının ilk karşılığı denebilir. Sabahları boyoz, boyoz şeklinde boyozlayarak uyanan İzmirlilerin varlığını gözardı edersek bu müthiş lezzete de haksızlık etmiş oluruz.

Kısaca,   “en güzelinden karnım doysun istiyorum” demek istiyorsanız en yakın boyozcu amcaya gidip bu anahtar kelimeyi söylemeniz yeterli.

 

#2 Israrla simitle karıştırılıp tepe tası attıran bir adlaşmış sıfat olarak “Gevrek”

Gevrek

Her tanıdık, eş, dost en az 1 defa dalgasını geçmiştir. ” Gevrek ne yauuv bildiğimiz simit işte!” şeklinde. Fakat hayır efendim, ne münasebet. Gevrek gevrektir, simit ise simit! Şöyle ki, gevrek tadını alması için pekmeze de bulanan, çıtır ve yemesi biraz zorlu olan bir tat.

 

#3 Kokusuyla, rengiyle ağız burun bulanarak yemelik bir tat ifadesi olarak “Domat”

domat-yiye-yiye-umut-sarikaya-karikaturleri

 

Umut Sarıkaya karikatürü misali domat yiyerek büyüyen bir nesil var bu memlekette. İşte onların kanı domat kadar tatlı, onlar bizim, hepimizin İzmirlisi!  Domat kokusu her Egeli için efsunlu bir şey, bir çocukluk nostaljisi, bazı pazarların tek eğlencesi.

 

#4 Bildiğimiz elektrik sigortası “Asfalya”

Asfalya

Evet evet, baya bildiğimiz “elektrik sigortası” anlamına gelen bu kelime, İzmirlice’de öyle benimsenmiştir ki, deyimsel ifadelerde bile yer bulur, “Attırma asfalyalarımı!” misal.

#5  Sadece İzmir’de anlam bulduğuna gerçekten inandığımız bir kavram “Tarasa”

tarasa

Bildiğimiz teras fakat İzmirlice’de ısrarla “Tarasa” şeklindeki kullanımıyla anlam ifade eder.

#6  Sosyalleşme aracı olarak “Çiğdem”

çiğdem çitleme

” Siz çekirdeğe çiğdem de diyorsunuz zateeeğn” şeklindeki dışlamalara bol maruz kalınan, dedikodunun vazgeçilmezi, mahalle arasında bardakla alınıp dudaklar siyahi dudağına dönercesine yenilesi , asırlık sosyalleşme aracı olan çekirdek, pardon çiğdem.

#7 Annelerin en güçlü silahlarından “Klorak”

klorak

Markanın benimsenmesi sonucu çamaşır suyu ismi yerini “Klorak” kelimesine bırakmıştır. Aslen de İzmir menşeili bir firmanın ürünüdür bu sarı nostaljik şişeler. Biri sizden ısrarla klorak isterse onu kırmadan sessizce bir şişe çamaşır suyu uzatın ve onu sevin, okşayın..

#8 “Göz Göz Göztepe! “

Göztepe Spor Klübü

Her maç dönemi Alsancak’ta inleyen bir tek slogan mevcutsa o da “Göz Göz Göztepe!” . İzmirlice de  KSK ( Karşıyaka Spor Klübü) ile beraber yer bulan en önemli sembollerdendir, Göztepe Spor Klübü.  Taraftarı da bir Çarşı kadar olmasa da takımına yürekten bağlıdır, İzmir aşığıdır.  Rivayet odur ki, aynı kahvaltıda domates ve salatalığı (yeşil/ kırmızı ) beraber yemezler 🙂 Sadakatlerinin en net ifadesidir.

#9 Nostaljinin dibi “Meşe”

misket-oyunu

90’larda çocuk olmanın tam ifadesidir. Rengarenk meşelerle oynanan oyunlar. Misket,bilye ya da İzmirlice “Meşe” .  Kuyu, çizgi,güllük.. Hepsi de çocuk sevincimizdi. Küçük mutluluktu, her dilde her çocuk için.

#10 Bari değil, “Mağdem”

Hiçbir İzmirli yoktur ki bari şeklinde bitirebileceği bir cümleyi “mağdem” şeklinde bitirmesin. Ya suyunu içen ya havasından soluyan her İzmirli kullanır bunu. İstisnalar kaideyi bozmayıversin mağdem.

#11 İçeriğin tamamından da anlaşılacağı üzere, devrik cümlelerle kendini ifade etmek/ etmeye çalışmak.

Bir de bu devrikliğin üzerine havada uçuşan -om’larımız   -cem/çem’lerimiz.

#12 Bir de son olarak, elbette hayat bize güzelse “Rakı” .

raki

Ege’ye doğru kıyıda oturup da iki lafın belini matiz oluncaya kadar kırarsak işte o zaman İzmirli’yiz. Neşeliyken de kederliyken, eşle dostla veya bir başına her zaman güzelinden mezesiyle balığıyla bir de varsa Müzeyyen abla “İzmir’in Kavakları” okuyorsa arada. O zaman buyrun İzmir’e..

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here